Algemene info
Als je start:
- Start zo laag mogelijk
Gebruik de tabel om een idee te krijgen van de verschillende medicatie & doseringen (bron praktische handleiding HST van de NVOG). In het groen staan de standaarddoseringen.
Goed om te weten hierbij:
- Perimenopauzale vrouw hebben in de overgang nog eigen oestrogeenproductie. De klachten ontstaan vooral door schommelende oestrogeenspiegels.
- Een postmenopauzale vrouw heeft juist last van een lage (maar wel stabiele) oestrogeenspiegel.
- Een (zeer) lage dosering oestrogeen kan in beide gevallen al helpen om minder klachten te hebben.
Bij estradiol spray mag patiënt zelf ophogen:
- De patiënt begint met 1 verstuiving/dag. De dosering mag in principe telkens na 3 tot 6 weken opgehoogd worden naar in totaal 3 verstuivingen/dag.
Follow up
Evaluatie na 3 maanden:
Evalueer effect, gebruik hierbij de vragenlijst Greene Climacteric Scale - Extra (GCS-E)
Vraag naar bijwerkingen en het bloedingspatroon
Continueren bij goed effect; stoppen bij onvoldoende effect of hinderlijke bijwerkingen
Vermijd start-stopgebruik; trombose risico is na start het grootst
Alleen beperkt ophogen; blijf uit de hoge doseringen (meer is niet altijd beter!). Overleg zo nodig met kaderhuisarts urogynaecologie of gynaecoloog met aandachtsgebied menopauze.
Controle jaarlijks:
Evalueer effect, gebruik hierbij de vragenlijst Greene Climacteric Scale - Extra (GCS-E)
Vraag naar bijwerkingen en het bloedingspatroon
Meet tensie, afhankelijk van risicoprofiel ook CVRM lab doen
Beoordeel of de therapie nog veilig is.
- Check daarom of er iets is veranderd in comorbiditeit, medicatie of middelengebruik.
- Check de duur van de HST
Is huidige HST regime nog passend?
- Kan er bv geswitcht worden van sequentieel naar continue combinatie behandeling? Bv als >6mnd geen of nauwelijks onttrekkingsbloedingen meer zijn bij de sequentiële combinatie therapie
Adviseer mammografie volgens BVO
Staken HST
Overleg na 2-3 jaar HST of stoppen een optie is
I.p. is nu advies te staken na 5 jaar HST of na 60e levensjaar
- Waarbij jaren voor 50e niet meetellen (geen keiharde evidence)
- Nee mee in overweging:
- Dosering estradiol is premenopauzaal meer fysiologisch, risico's nemen toe met leeftijd, met tijd sinds menopauze en duur van gebruik.
- Neem bij deze afweging ook andere risicofactoren mee (zoals bv alcohol en overgewicht) en ook sterkte van de dosering van estradiol en keuze progestageen; streef naar zo laag mogelijke doseringen
HST hoeft niet afgebouwd te worden
- Maar dit maakt het wel vaak makkelijker
Na staken is tijdelijk een reboundeffect mogelijk (3 weken - 3 maanden)