Overbruggingszorg
Wachttijden in de ggz hebben een grote impact op patiënten. Op dit moment staan 100.000 patiënten op een ggz-wachtlijst en 50% wacht langer dan de treeknorm (=4 weken tot intake en 10 weken tot start behandeling).
In de wachttijd kunnen klachten verergeren, neemt de onzekerheid en stress toe, en kan iemand controle en hoop verliezen. Dit kan leiden tot verminderd functioneren in werk, relaties en dagelijks leven. Soms leidt het wachten zelfs tot afzien van behandeling, behandeluitval of langere behandelduur wanneer de zorg uiteindelijk start. Ook naasten ervaren vaak extra belasting door de situatie.
Belangrijk uitgangspunt
Overbruggingszorg is formeel geen taak van de huisartsenpraktijk. In de praktijk vindt ondersteuning tijdens wachttijden echter vaak wél plaats in de huisartsenpraktijk, omdat patiënten behoefte hebben aan steun en klachten kunnen toenemen.
Wat kun je wel doen?
1. Vertel een ander verhaal
Gebruik activerende taal in plaats van “overbruggingszorg”
- “Alvast aan de slag gaan”
- “Werken aan herstel”
- “Voorbereiden op behandeling”
2. Duidelijk verwachtingsmanagement
- Erken wachttijd, frustratie en onzekerheid
- Leg uit dat herstel op meerdere manieren mogelijk is, niet alleen via specialistische ggz
- Voorkom dat patiënten in een passieve wachtstand terechtkomen
3. Extra alertheid bij kwetsbare doelgroepen
Wees in de wachttijd extra alert bij patiënten met een verhoogd risico op verslechtering of uitval:
- jongeren
- LHBTQI+ personen
- patiënten met (dreigende) psychose
- vrouwen met perinatale angst of depressie
- patiënten met verslavingsproblematiek
- patiënten met acute of complexe problematiek
4. Ondersteuning binnen de huisartsenpraktijk
-
Online modules via Karify (stress, mindfulness, vaardigheden, wat is herstel?) Maak gebruik van de beslisbomen om passende modules te kiezen.
5. Ondersteuning buiten de huisartsenpraktijk
- Herstelnetwerk Eemland (o.a. WRAP, inloop, herstelactiviteiten)
- Zelfhulp: mentaalvitaal.nl, wijzijnmind.nl en behandelhulp.nl, gezonde boel (van gemeente Amersfoort).
- Aanbod van de ggz zelf ter overbrugging, bv. online modules en groepsaanbod ter overbrugging.
- Betrek sociaal domein, lokale teams en wijkteams, welzijnsorganisaties.
online ggz-aanbod (vaak kortere wachttijd).
6. Betrek naasten
Naasten kunnen bijdragen aan steun, stabiliteit en motivatie voor herstel.
7. Praktische ondersteuning meegeven
Deel met patiënten de hand-out ‘Samen verder, ook als je wacht’ en geef hierop aan wat een passende ondersteuning is voor de patiënt tot dat het ggz-traject start.
8. Wachtlijstbemiddeling via zorgverzekeraar
Bij wachttijden langer dan 10 weken kan de patiënt de zorgverzekeraar inschakelen voor bemiddeling of alternatief aanbod. Krijg ik te maken met wachttijden als ik zorg nodig heb? | Rijksoverheid.nl.
9. Kijk naar andere ggz-aanbieders
Via slimverwijzen.nl kan samen met de patiënt worden gekeken naar alternatieven en actuele wachttijden.
Referenties
-
NZa (2025), Wachtlijstgegevens GGZ
-
Nivel (2025), Bruggen slaan en navigeren op weg naar herstel: eindrapport van een onderzoek onder patiënten, naasten, huisartsen en POH’s-GGZ naar de impact van de ggz-wachttijden en ervaringen met ondersteuning tijdens de wachttijd.
-
LHV /NHG /InEen /PsyHAG (2022), Visie huisartsenzorg voor patiënten met psychische problematiek