Diabeteszorg voor zorgafhankelijke patiënten.

Door commissie kwaliteit diabetes
Patiënten die voor hun zorg afhankelijk zijn van anderen hebben baat bij goed afspraken en samenwerking.

Huisartsen Eemland Zorg heeft de druk van een belangrijk boekje over diabetes zorg voor zorgafhankelijke patiënten gesteund. Dit boekje is verspreid onder alle praktijken.

De diabeteszorg in de huisartsenpraktijk waarbij derden betrokken zijn bij de uitvoering is vaak ingewikkeld en complex doordat de verantwoordelijkheid gedeeld wordt. Dit vergroot het risico op miscommunicatie en fouten met als gevolg ontregeling.

Goede diabeteszorg voor mensen met diabetes in verzorgingshuizen of voor mensen die onder verantwoordelijkheid van de thuiszorg vallen, vraagt aandacht van alle betrokkenen. De uitvoering wordt in deze situaties vooral gedaan door verzorgenden die in hun opleiding niet altijd voldoende diabeteskennis en -vaardigheden hebben meegekregen.

Het boekje van Stichting Langerhans genaamd “Diabeteszorg voor zorgafhankelijke patiënten in verzorgingshuis of thuis” wil handvatten geven voor een aantal handelingen door verpleegkundigen en verzorgenden, zowel in het verzorgingshuis als in de thuissituatie. Uniforme geprotocolleerde afspraken geven duidelijkheid en voorkomen dat huisartsen(organisaties) zich per thuiszorg- of verzorgingshuisorganisatie moeten afvragen welke afspraken van toepassing zijn. Omgekeerd is het voor thuiszorg- of verzorgingshuisorganisatie helder dat alle huisartsen en hun praktijkondersteuners hetzelfde beleid hebben. Deze afspraken dragen op deze wijze bij aan een betere kwaliteit van de patiëntenzorg.

Onze suggestie is om met dit boekje in gesprek te gaan met thuiszorg of verzorgingshuis en zo te komen tot heldere werkafspraken. Het inlegvel met schema’s is daarbij heel handig. Door samen per patiënt afspraken te maken, uit te spreken wat precies wordt verwacht in verschillende situaties, voorkomen we miscommunicatie en kunnen we een goede diabeteszorg waarborgen.

Staat de diagnose juist ingevoerd?

Door Commissie Kwaliteit Diabetes
Niet alle patiënten in PV hebben een (juiste) diagnose. Ketenzorg voor diabetes bij HE Zorg is bedoeld voor patiënten met diabetes mellitus type 2. Dat wil niet zeggen dat er voor andere typen geen ketenzorg zou kunnen zijn. Ook type 1 patiënten hebben baat bij ketenzorg, maar zij horen thuis bij de specialist.

Recent onderzoek in Portavita laat de volgende cijfers zien ten aanzien van patiënten die een andere diagnose hebben dan diabetes type 2. Wij brengen dit onder de aandacht omdat mogelijk onvoldoende wordt gerealiseerd dat een type diabetes anders dan type 2 ook vaak een ander beleid behoefd. Daarom ook enkele adviezen.

  1. Totaal zijn er 12.096 patiënten met type 2 geregistreerd en geïncludeerd in de eerste lijn.
  2. Er zijn 54 patiënten met type 1 geïncludeerd in de eerste lijn. Dit is geen gewenste situatie al kan het zijn dat er een heel specifieke reden is, bijvoorbeeld hoge leeftijd en niet meer mobiel. Tevens kan een reden zijn dat patiënt niet op afspraken in 2e lijn verschijnt. In alle andere gevallen is het advies om deze patiënten, via Portavita, te verwijzen naar de tweede lijn. In die gevallen waarbij dat niet kan of niet wenselijk is, is het advies eenmaal per jaar de internist via Portavita te consulteren en zo advies te krijgen over het te voeren beleid.
  3. Er worden 13 patiënten met de diagnose LADA (= latent auto-immune diabetes in adults) in de eerste lijn behandeld. Waarschijnlijk zijn er veel meer, maar hebben die de diagnose type 2. Van belang is dat men zich realiseert dat LADA een auto-immuun probleem is en dat dus ook andere auto-immuun problemen (bijvoorbeeld van de schildklier) zich kunnen voordoen. Verder zal een LADA patiënt vroeg of laat niet uitkomen met orale medicatie en zal bij insulinetherapie nogal eens gezien worden dat de glucoseregulatie veel lastiger is dan bij de patiënt met diabetes type 2. Ook hier het advies om tijdig te consulteren en/of verwijzen via Portavita.
  4. Er staan 8 patiënten geregistreerd met de diagnose MODY (= maturity onset diabetes of the young). Ook bij deze groep weten we dat er een onderrapportage is en dat veel MODY patiënten de diagnose diabetes type 2 hebben. Het advies is om ook bij MODY patiënten ten minste eenmaal de internist te consulteren. Het stellen van de  juiste diagnose (juiste type MODY) is belangrijk omdat anders het risico bestaat dat de verkeerde behandeling gegeven wordt. Het is mogelijk middels genetisch onderzoek de juiste typering te krijgen. Dit is van belang omdat kans op complicaties op lange termijn bij de diverse typeringen uiteenloopt, iets wat ook voor de familie van deze patiënten van belang kan zijn.
  5. Bij 72 patiënten is de diagnose diabetes niet gespecificeerd. Het is bij deze groep van belang alsnog een specifieke diagnose (type) aan te geven.
  6. Bij 205 patiënten is (nog) geen diagnose toegekend. Ook hiervoor geldt dat het stellen van de juiste diagnose van belang is voor behandeling, registratie en beoordeling van de zorg.

In Portavita Analytics hebben we een aantal presets toegevoegd waarbij u met 1 druk op de knop kunt zien welke patiënten een diagnose hebben anders dan diabetes type 2. Het advies is om nog eens uw gegevens in Portavita te checken op bovengenoemde zaken. Mocht het voor u van belang zijn, dan hopen wij dat de gegeven adviezen u kunnen helpen.

Diabetes behandeling tijdens de Ramadan

Door Commissie Kwaliteit Diabetes
De glucoseregulatie kan gemakkelijk ontregeld raken tijdens de Ramadan. Bespreek tijdig de aanpassing van de diabetesbehandeling met de patiënten die daar aan mee doen.

Diabetespatiënten die deel nemen aan de Ramadan weten vaak niet hoe zij hun diabetesbehandeling moeten aanpassen. Veel huisartsen en POH’s weten niet of hun patiënten deelnemen aan de Ramadan. Op 16 mei start de Ramadan. Het is dus belangrijk tijdig aan uw patiënten te vragen of zij deelnemen. Het is ook mogelijk dit in het HIS  te registreren met NHG labcode nummer 3738 (RAMA): neemt deel aan Ramadan. Dit registreren kan ook helpen gericht aandacht te besteden aan dit probleem tijdens de consulten gedurende het jaar.

Het is nu de tijd het gesprek hierover aan te gaan. Tijdens dit gesprek kunnen de volgende punten aan bod komen:
–              Besluit om te vasten (er is vrijstelling mogelijk).
–              Mogelijke glucose ontregeling en de consequenties daarvan.
–              Aanpassing van medicatie en/of insuline.
–              Zelfcontrole.
–              Afspraken over contact opnemen met de praktijk bij klachten of afwijkende glucose waarden.

Klik hier om uitgebreide informatie over dit onderwerp te vinden, inclusief een toolbox voor behandelaars. Zie ook deze link.

Belangrijke informatie indien de patiënt met diabetes gaat starten met een koolhydraatbeperkt dieet

Door Rianne Dijkema
Een patiënt met Diabetes type 2 kan veel bereiken met een koolhydraatbeperkt (KH-beperkt) dieet op het gebied van diabetesregulatie en gewichtsreductie. Overleg met de diëtisten in onze regio leert dat er bij het starten van een KH-beperkt dieet veel vragen over de glucoseverlagende medicatie komen.
Afgesproken is dat zij de patiënt verwijzen naar de praktijk van de hoofdbehandelaar om te overleggen over het vóórdien verlagen van de dosering van orale medicatie en/of insuline of zelfs stoppen ervan, bijvoorbeeld van de kortwerkende insuline. Halveren van de dosis langwerkende insuline op de avond voor start van het KH-beperkt dieet wordt aanbevolen, alsmede tijdelijk intensievere glucosezelfmeting. Dit ter voorkoming van demotiverende hypoglycemie bij aanvang van het dieet.
Indien de praktijk deze vraag niet direct zelf kan beantwoorden, denk dan aan e-consultatie van de tweede lijn.

POH 5minuteninfo

Door Rianne Dijkema
Uit onderzoek blijkt dat 67% van de patiënten met diabetes type 2 de basiskennis hierover niet heeft. Dit is voor Huisartsen Eemland reden om te starten met het digitaal educatieprogramma POH 5minuteninfo.
POH 5minuteninfo is geschikt voor alle patiënten; mensen die net de diagnose hebben gekregen, mensen die al veel weten, hoog en laag opgeleiden, ouderen en jongeren. Het is zeer eenvoudig om een patiënt aan te melden voor het educatieprogramma, nl. met een druk op de knop vanuit Portavita.
Het educatieprogramma kan gebruikt worden op de PC of laptop, maar ook met een tablet of smartphone. Na iedere aanmelding starten patiënten met een vragenlijst om het kennisniveau ten aanzien van diabetes in te schatten zodat de educatie op maat kan worden aangeboden. De patiënt doorloopt thuis het programma. Dit kan zowel na het consult of ter voorbereiding op het consult.
In eerste instantie starten we in de vorm van een pilot, waarbij een beperkte hoeveelheid huisartsenpraktijken kunnen instromen.

Klik hier voor een filmpje om een goed beeld te krijgen van het POH 5minuteninfo educatieprogramma.

Ben je enthousiast geworden en heb je zin in een nieuwe manier van educatie ter ondersteuning van je consulten? Meld je dan hier aan!

Wisseling samenstelling commissie kwaliteit diabetes HE zorg

Door Desiré Butzelaar
Ik ben Desiré Butzelaar en volg Elsbeth Smith op die ruim 10 jaar zitting heeft gehad in bovenstaande commissie. Ik werk sinds begin jaren 90 als diabetesverpleegkundige in Meander Medisch Centrum.
De diabeteszorg in 1e en 2e lijn in regio Eemland is mijns inziens goed georganiseerd met behulp van het transmurale diabetesdossier van Portavita en de protocollaire afspraken t.a.v. de behandeling van mensen met Diabetes Mellitus type 2.
De ontwikkelingen in de behandeling van Diabetes (zowel type 2 als andere vormen van diabetes) gaan snel alhoewel genezing nog steeds niet mogelijk is. Ik hoop de komende tijd vanuit de 2e lijn te kunnen bijdragen om de diabeteszorg in onze regio te blijven verbeteren.

Werkwijze fundusfotografie Meander MC

Door Rianne Dijkema
Vanuit het Meander MC krijgen wij het signaal dat patiënten niet zelf bellen voor het maken van een afspraak voor de fundusfoto. Hierdoor loopt de werklijst bij oogheelkunde vol en verliezen ze overzicht. Voorheen was het zo dat de patiënt automatisch werd opgeroepen, na het aanvragen van de fundusfoto in Portavita. We hebben afgesproken met Meander MC dat de fundusfoto-aanvraag 2 maanden na de streefdatum verwijderd mag worden. Dit kan er dus toe leiden dat er een melding op de werklijst van de POH verschijnt met ‘resultaten niet weer te geven omdat het proces is afgebroken’. Mocht je dit tegenkomen, dan is het verzoek om het proces van de fundusscopie opnieuw in gang te zetten door een nieuwe aanvraag te doen met een nieuwe streefdatum en uiteraard de patiënt te verzoeken om zelf te bellen voor het maken van deze afspraak.

Het maken van de afspraak
Voor het maken van de afspraak voor een fundusfoto kan de patiënt op werkdagen tussen 08:00 en 16:30 uur bellen via telefoonnummer 033 – 850 60 70. De patiënt kan op verschillende locaties in de regio terecht voor het maken van fundusfoto’s. Tevens kan de afspraak gecombineerd worden met bloedprikken. Op alle locaties is een prikpost aanwezig. Ons advies is de patiënt te vragen om direct de afspraak te maken nadat zij het formulier voor fundusfotografie hebben gekregen van de huisarts of POH.

Verwijzing oogarts
Het is mogelijk dat de uitslag van het onderzoek aanleiding is tot een verwijzing naar de oogarts. Als verwijzing naar een oogarts gewenst is, krijgt de patiënt automatisch een bericht voor een afspraak bij de oogarts. Een verwijzing hiervoor is niet nodig als de patiënt is geïncludeerd in het zorgprogramma diabetes van Huisartsen Eemland.

Diabeteszorg op maat

Door Rianne Dijkema
Een jaar na de start van het project Zorg op maat is de belangrijkste conclusie en tevens zorg, het toenemend aantal mensen jonger dan 70 jaar bij wie de glucoseregulatie minder goed is. Waar het project gestart is met de zorg van overbehandeling blijkt nu onderbehandeling een groter probleem.

Het project Diabeteszorg op maat is op 1 oktober 2016 van start gegaan. De resultaten daarvan zijn op de website van HE zorg in te zien. Het project richt zich naast het vastleggen van persoonlijke streefwaarden ook op onder- en overbehandeling van de glucose, bloeddruk en lipiden. In welke mate persoonlijke streefwaarden zijn vastgelegd is helaas niet te meten. Dat dit echter een basisvoorwaarde is voor maatwerk spreekt voor zich. Wel zijn de uitkomsten bekend van de behandeling.  Deze vind je met een analyse in bijgevoegd document. De volgende conclusies zijn te trekken:

  1. Overbehandeling met glucoseverlaging bij de oudere groep lijkt iets terug te zijn gelopen.
  2. Onderbehandeling met glucoseverlagende middelen lijkt een toenemend probleem.
  3. De bloeddruk regulatie wisselt in de tijd, maar veranderd niet echt structureel.
  4. De behandeling van het cholesterol lijkt langzaam minder goed te gebeuren.

Overbehandeling met glucoseverlagende medicatie bij ouderen is een probleem wat blijvend aandacht verdient. Het risico op hypoglykemie en de gevolgen daarvan moet niet onderschat worden.
Het is mogelijk dat de aandacht die voor dit probleem gevraagd wordt en de differentiatie in streefwaarden voor het HbA1c in de laatste NHG standaard diabetes mellitus type 2 er toe hebben geleid dat ook de groep die wel een strakke instelling verdienen minder scherp zijn ingesteld. De indicatoren in het zorg op maat project voor glucose onder behandeling betreffen mensen jonger dan 70 jaar. Juist in deze groep is een goede instelling van essentieel belang voor het voorkomen van de complicaties op lange termijn. Juist deze complicaties (retinopathie, neuropathie, nefropathie) kunnen de kwaliteit van leven van mensen zeer nadelig beïnvloeden en zorgen voor toename van zorgbehoefte en kosten. Het is daarom van groot belang in gesprek te gaan met die patiënten die nu onderbehandeld worden. Als eerste kunnen dan de persoonlijke streefwaarden worden vastgelegd en vervolgens is dan te zien waar verbetering mogelijk en ondersteuning nodig is. Portavita analytics kan de huisarts en POH ondersteunen in het opsporen van deze patiënten. Klik hier voor het volledige document met resultaten.

Contract ketenzorg 2018

Door Monique de Goeij
Zilveren Kruis heeft aangegeven de contracten voor ketenzorg DM en COPD voor 2018 te willen verlengen onder dezelfde condities en tarieven van het contract voor 2016/2017. Het contract voor CVRM loopt nog tot 1-1-2019.  Er was geen mogelijkheid om te onderhandelen over het tarief of over nieuwe innovaties onder de betaaltitel van O&I. Zij zijn hier nog niet klaar voor en willen het komend jaar zichzelf de tijd geven om samen met de zorgaanbieders in gesprek te gaan over een nieuw inkoopbeleid voor 2019. Uiteraard zijn wij hierbij ook uitgenodigd. Huisartsen Eemland Zorg is na overleg met de HCE akkoord gegaan met de verlenging en heeft ook de tarieven die wij betalen aan de huisartsen voor de ketenzorg in 2018 niet gewijzigd. De contracten worden voor het einde van dit jaar nog naar jullie verzonden.

Variabele beloning 2016

Door Monique de Goeij
Het heeft helaas langer geduurd dan wij hadden verwacht, maar de zorgverzekeraar heeft ons akkoord gegeven om de variabele beloning te gaan declareren. Wij verwachten deze in oktober te kunnen uit betalen aan de praktijken die deze hebben behaald.